Sensacja, nienawiść, nieokiełznana namiętność... i krew, która na zawsze zmieniła oblicze sycylijskiej tradycji.

Jest rok 1100. Palermo na Sycylii znajduje się pod panowaniem Maurów. To właśnie tutaj, w tętniącej życiem, arabskiej dzielnicy Al Kasr – znanej dziś jako Kalsa – rozpoczyna się dramat, którego finał zaskoczy nawet najgorszych strategów tamtej epoki.

Wyobraźcie sobie dziewczynę. Niezwykle piękną, lecz zamkniętą w czterech ścianach przez surową rodzinę. Jej jedynym oknem na świat był balkon, a jedynym zajęciem – pielęgnacja ukochanych kwiatów. I to właśnie tam, w pełnym sycylijskim słońcu, dochodzi do spotkania, które uruchomiło lawinę nieodwracalnych zdarzeń.

Pod balkonem przechodzi młody, przystojny Maur. Wystarczyło jedno spojrzenie, by między dwojgiem młodych ludzi wybuchło uczucie tak silne, jak wybuch sycylijskiego wulkanu. On wyznaje jej miłość, ona – oczarowana jego egzotyczną urodą – oddaje mu swoje serce. Wydaje się, że to początek pięknej historii.

Ale wtedy pojawia się mroczny sekret...

Dziewczyna dowiaduje się prawdy, która burzy cały jej świat. Jej ukochany wcale nie zamierza zostać na Sycylii. W swojej ojczyźnie, na wybrzeżach dzisiejszej Tunezji lub Maroka, ma żonę. Ma dzieci. I co najgorsze – planuje do nich wrócić, pozostawiając ją z niczym. W sercu zakochanej kobiety miłość błyskawicznie rodzi potworną chęć odwetu. Rusza bezwzględna machina sycylijskiej zemsty...

Tej nocy zapada wyrok. Dziewczyna czeka, aż mężczyzna zapadnie w głęboki sen. Wtedy, działając z zimną krwią, chwyta za ostrze. Jeden brutalny ruch... i odcina mu głowę. Uznaje, że skoro nie może mieć go na wyłączność za życia, zatrzyma go przy sobie po śmierci.

Jednak to, co dzieje się później, jest trudne do zrozumienia.

Sycylijka nie pozbywa się makabrycznego trofeum. Wykorzystuje głowę kochanka w najbardziej nieprawdopodobny sposób – robi z niej donicę, w której sadzi bazylię, symbol miłości i władzy. Stawia tę makabryczną konstrukcję na swoim balkonie. Każdego dnia płacze nad nią, a jej słone łzy, mieszając się z ziemią, sprawiają, że bazylia rośnie tak bujnie i pachnie tak intensywnie, jak nigdzie indziej w Palermo.

Sąsiedzi, spoglądając na balkon z zazdrością, nie mają pojęcia, jaki jest sekret tego niezwykłego „nawozu”. Zachwyceni bujną rośliną, masowo ruszają do lokalnych rzemieślników, żądając donic z terakoty, które kształtem przypominają głowę Maura. Tak rodzi się legenda...

Dlaczego dzisiaj widzimy dwie głowy?

Choć oryginalna historia mówi o jednej, męskiej głowie, na współczesnych straganach i w luksusowych butikach ceramicznych niemal zawsze kupuje się parę: kobietę i mężczyznę.

Współczesny marketing brutalnie wygłądził tę historię. Dziś turystom wmawia się, że para głów – Teste di Moro – symbolizuje wieczną miłość, której nawet śmierć nie była w stanie rozłączyć. Jednak rdzenni mieszkańcy wyspy, patrząc na te figurki, uśmiechają się tylko pod nosem. Doskonale wiedzą, że u podstaw tej wielowiekowej tradycji leży po prostu krwawa, bezwzględna zemsta zdradzonej kobiety.

Dziś, zwłaszcza w Caltagirone – stolicy sycylijskiej ceramiki – te donice są prawdziwymi dziełami sztuki. Misternie zdobione klejnotami, cytrusami i glinianymi koronkami, wciąż przypominają o dramacie, jaki rozegrał się ponad 900 lat temu na jednym z balkonów w Palermo.